Expair-project: Citizens Demand Clean Air

Afbeelding: 
  • Smog by (copyright) Bart Dewaele

Wat?

Citizens Demand Clean Air

Goed en gezond kunnen ademen is voor vele burgers en BRAL leden dé belangrijkste milieu-uitdaging in onze stad. Slechte luchtkwaliteit dwingt de politieke overheid op te treden door bijvoorbeeld de uitstoot te reglementeren. Maar evengoed moet het ons als burgers doen nadenken over onze gewoonten.Dit is geen kwestie van politiek of opiniëring. Los van de oorzaken -verkeer, verwarming, industrie of de R0- zou iedereen zich bewust moeten zijn van de impact op onze gezondheid van al deze toxische stoffen die we inademen: NO2 , kankerverwekkende micro-partikels, Ozon, SO2 , CO, zware metalen, …

In 2015 gingen Bral en Leefmilieu Brussel een samenwerking aan. ExpAIR - zo heet het project- heeft twee doelstellingen:

  • we voeden de wetenschappelijke kennis over luchtverontreiniging  in het gewest. Wie wordt waar en op welke momenten aan hoeveel slechte lucht blootgesteld? Wat zijn de effecten daarvan op de gezondheid van ieder die in onze stad opgroeit, woont, werkt of gewoon op bezoek komt?

  • we sensibiliseren burgers rond deze gezondheidsproblematiek. We bouwen expAIRtise op en dit zet ons aan tot actie. We vragen dat er keuzes worden gemaakt op het vlak van mobiliteit, gezondheid, regelgeving,... om ons recht op een propere lucht te garanderen

 

Wie? 

ExpAIRs uit het hele stadscentrum!

  • 2015: een groep vrijwilligers voert twee maal metingen uit in de straten van het centrum en in de voetgangerszone

  • Juni 2016: Een groep van werknemers uit de Europese wijk start met metingen tijdens hun woon-werk verplaatsingen om de toestand in de wijk tussen Schuman en Wet te evalueren. In de wintermaanden volgen er nog nieuwe metingen. In samenwerking met European Union’s Cyclists Group

  • September 2016: Onze wat we noemen “chouchou”-groep gaat van start. Bewoners afkomstig uit verschillende wijken en gemeenschappen in Brussel-centrum meten hun blootstelling aan slechte lucht. In samenwerking met Buurtwinkel, Entraide des Marolles, Brussels Ouderen Platform, PCS rempart des Moines, Camelia Emancipatiehuis, Convivence

  • September 2016: Een groep van fietsers en activisten start met metingen, ook met een focus op de vijfhoek. Maar niet enkel fietsers kunnen slecht ademen: iedereen die wil leren en actie wil ondernemen is welkom!
    In samenwerking met Gracq, Fietsersbond, en leden van Cycloperativa en Bral

Hoe? 

Burgeractie verzoenen met wetenschap

Het AIR labo van Leefmilieu Brussel wil de dagelijkse blootstelling van Brusselaars aan Black Carbon (BC) meten. BC is een erg betrouwbare indicator, ook voor andere vormen van luchtvervuiling.  Het labo stelt Aethalometers ter beschikking van expAIR-burgers. Met deze toestellen meten we de hoeveelheid BC deeltjes in de lucht die we inademen op weg van huis naar werk. Maar we meten ook wanneer we de kinderen naar school, in ons eigen huis, op onze een dagelijks wandeling, enzovoort. Zo komen we te weten waar we het meest worden blootgesteld aan toxische stoffen. De rol van Bral in dit project is het organiseren, vormen en animeren van de expAIRS.

Leefmilieu Brussel giet deze gegevens in wetenschappelijke rapporten over de ruimtelijke spreiding van de luchtverontreiniging. Zo maakt LB jaarlijks een kaart van de vijfhoek, ons actiegebied. Op termijn zullen deze analyses een goed beeld opleveren wie het meeste wordt blootgesteld en voor wie dit de meest ernstige gezondheidsrisico’s inhoudt. VDeze resultaten moeten dan leiden tot aanbevelingen voor het Gewest om de noodzakelijke maatregelen te nemen. Deze rapporten kunnen hier ingekeken worden.

Leefmilieu Brussel wil ruime bekendheid geven aan deze kennis om de bewustwording bij de burgers te vergroten, maar ook om de genomen maatregelen en hun impact te evalueren. Dit project draagt bij aan de het verspreiden van kennis omtrent deze bedreiging voor de gezondheid. Goed geïnformeerde ExpAIRs praten met anderen over hun ervaringen en laten van zich horen in het openbare debat. Op die manier worden ze luchtkwaliteit-ambassadeurs voor Brussel.

Bral ondersteunt deze praktijk op twee manieren:

  • De animatie van de groepen moedigt de ExpAIRs aan om een oordeel te vormen, een standpunt in te nemen en dit te mediatiseren. Weschrijven de bevoegde instanties aan om hun leefomgeving te verbeteren in het voordeel van hun gezondheid.
  • Door samen te leren en deze uitdaging aan te gaan, omkaderen we een proces dat leidt naar een burger-lobby. De hinder waaraan we worden blootgesteld kan misschien gemilderd of zelfs weggenomen worden, dan nog heeft zij oorzaken die wij willen bestrijden. We willen komen met voorstellen om zaken te veranderen, zowel politiek als gedraging

 

En verder?

Zie zeker de tijdslijn hieronder! Tussen juni en december zullen de drie groepen hun blootstelling aan Black Carbon meten.  Hun werkzaamheden kunnen gevolgd worden op onderstaande link. Deze bijeenkomsten zijn niet altijd openbaar, maar er volgen zeker uitnodigingen voor events waarop dit werk zal uitgedragen worden. (volg zeker de Bral Agenda en Bralnews newsletter).

Ook met mij?i?

Als u wil deelnemen…

Er zijn al meerdere partners en burgerinitiatieven die werken rond luchtkwaliteit. U kent er ongetwijfeld enkele van? Neem met één van hen contact op als je wilt deelnemen: 

CleanAIRBrussels - bxlAIRpropre- SchoneLUCHTbxl 

EUCG - European Union Cyclists group

Groupe cyclistes et activistes met GRACQ & Fietsersbond

Binnenkort start ook de werkgroep Lucht van het "plateforme enviro" (verenigingen, experts, gezondheidssector)

Nog vragen? Contacteer Bral: