Webinar: lage-emissiezones en sociale rechtvaardigheid

Reset.Vlaanderen organiseert op donderdag 19 mei een webinar met academicus Thomas Verbeek over lage emissiezones en sociale rechtvaardigheid. Peter Heriman (Netwerk Tegen Armoede) en Tim Cassiers van BRAL zullen reageren.

Thomas Verbeek is sinds april 2022 Universitair Docent (Assistant Professor) in Urban Studies aan de Faculteit Bouwkunde van de TU Delft. Hij behaalde zijn doctoraat in stedenbouw en ruimtelijke planning aan de Universiteit Gent (2017) en werkte daarna als postdoctoraal onderzoeker (Research Fellow) aan de universiteiten van Warwick en Sheffield. In zijn onderzoek kijkt hij vanuit een sociaal rechtvaardigheidsperspectief naar stedelijk milieubeleid.

De voorbije 2,5 jaar werkte hij op een individueel onderzoeksproject gefinancierd door een Early Career Fellowship van de Leverhulme Trust. In dit project bestudeerde hij de sociale rechtvaardigheid van stedelijk luchtkwaliteitsbeleid, door middel van een vergelijkende studie van de (ultra) lage emissiezones in Londen en Brussel, daarbij gebruik makend van zowel kwantitatieve als kwalitatieve methodes.

De invoering van lage emissiezones moet gezien worden tegen een achtergrond van toenemende kennis, bezorgdheid en bewustzijn over de gezondheidseffecten van blootstelling aan luchtverontreiniging, gecombineerd met striktere milieuwetgeving, wat lokale overheden verplicht tot het nemen van drastische maatregelen.

Hoewel luchtverontreiniging lang werd beschouwd als een apolitiek ‘technisch’ probleem waarvoor we de juiste technologische en wetenschappelijk onderbouwde oplossingen moesten aanwenden, zijn aspecten van rechtvaardigheid en eerlijkheid recent steeds meer deel gaan uitmaken van het publieke en politieke debat. Dit is des te meer duidelijk wanneer we kijken naar lage emissiezones, die specifiek een reductie van transportemissies beogen door de toegang van de meest vervuilende voertuigen tot stadscentra te verbieden of beperken. In heel wat steden hebben (plannen voor) lage emissiezones voor verhitte discussies gezorgd over de effectiviteit, wenselijkheid en eerlijkheid.

Voorstanders vinden het een eerlijke “de vervuiler betaalt” maatregel, die vooral kwetsbare buurten ten goede komt die bovengemiddeld zijn blootgesteld aan luchtverontreiniging maar er door hun lagere autobezit en -gebruik minder toe bijdragen. Tegenstanders halen dan weer aan dat lage emissiezones de bereikbaarheid en verplaatsingsopties van inwoners ongelijk beperken, en buitenproportionele financiële lasten leggen op kwetsbare sociaaleconomische groepen. Lage emissiezones zijn een typisch voorbeeld van het bredere maatschappelijk debat over de sociale rechtvaardigheid van (stedelijk) milieu- en klimaatbeleid.

In zijn presentatie zal Thomas eerst de resultaten voorstellen van een kwantitatieve studie waarin de ongelijke blootstelling aan luchtverontreiniging in en rond lage emissiezones simultaan werd geanalyseerd met de ongelijke impact op bereikbaarheid. 

In een tweede deel licht hij de resultaten toe van meer dan 30 interviews die hij voerde met beleidsmakers en maatschappelijke stakeholders in beide steden. In de analyse van deze interviews kijkt hij kritisch naar de interpretatie van milieu- en transportrechtvaardigheid. Hij legt daarbij bloot hoe verschillende vormen en noties van rechtvaardigheid worden geoperationaliseerd in maatschappelijk debat en beleidsvorming. 

Na deze presentatie geven Peter Heirman van Netwerk Tegen Armoede en Tim Cassiers van BRAL een reactie op het verhaal van Thomas, elk vanuit hun eigen achtergrond. 

Schrijf je hier in voor dit gratis evenement, meer info vind je hier.

Datum: