#CleanAirForAll: Luchtkwaliteitscollectieven pleiten voor betere bescherming gezondheid Brusselaars

Persbericht

De VN organiseert op 7 september de eerste International Day for Clean Air and Blue Skies. Brusselse luchtkwaliteitscollectieven roepen in het kader van die dag de Brusselse regering op om ambitieus te zijn. Pak de luchtvervuiling aan, het is het grootste milieugerelateerde gezondheidsrisico en een van de belangrijkste te vermijden doods- en ziekteoorzaken in de wereld[1].

Ze vragen de Brusselse overheid om te komen met

  1. Ambitieuze wetten om de gezondheid van de Brusselse burgers te beschermen
  2. Beter en democratischer toezicht op de luchtkwaliteit in Brussel
  3. Een systeem om het autoverkeer te verminderen
  4. Herinrichting van de openbare ruimte voor de burgers van Brussel

Hoewel dit slechts de eerste internationale dag voor schone lucht en blauwe lucht is, is het niet nodig om te herhalen hoe luchtvervuiling ons leven beïnvloedt. Elk jaar veroorzaakt luchtvervuiling alleen al in de EU ongeveer 400.000 vroegtijdige sterfgevallen en honderden miljarden euro's aan gezondheidskosten. De WHO stelt dat luchtvervuiling een belangrijke risicofactor is voor chronische ziekten bij volwassenen, waaronder hart- en longziekten en kanker - en er is geen veilig niveau van vervuiling[2]. Onze kinderen zijn het meest kwetsbaar voor luchtvervuiling. Consistente blootstelling in de baarmoeder en in de kindertijd heeft levenslange gevolgen[3].

In Brussel hebben burgers en organisaties zich gemobiliseerd voor een betere luchtkwaliteit door standbeelden een masker te geven, voor de schoolpoorten te spelen en van Antwerpen naar Brussel te fietsen. De ambitie: van Brussel een inclusieve, gezonde stad maken, met verbetering van de luchtkwaliteit als eerste belangrijke stap.
Na de verkiezingen van 2019 spraken de Brusselse luchtcollectieven af met de ministers van Leefmilieu en Mobiliteit en stelden ze hun eisen voor aan de Brusselse gewestelijke overheid.

1.         De Brusselse luchtcollectieven en -bewegingen pleiten voor ambitieuze wetten die de gezondheid van de Brusselse burgers beschermen. Aangezien gezondheid de eerste zorg zou moeten zijn, moet de Brusselse regelgeving inzake luchtkwaliteit de WHO-normen voor alle vervuilende stoffen als doelstelling nemen. Voor de verkiezingen van 2019 waren alle politieke partijen het hierover eens, en het staat ook in het regeerakkoord. Ze dringen erop aan dat de luchtkwaliteitsregels herzien worden om deze ambitie op te nemen.

2.         De Brusselse luchtcollectieven en -bewegingen eisen dat het bestaande monitoringssysteem voor de luchtkwaliteit wordt versterkt, dat het democratischer en transparanter wordt en dat het de aandacht richt op risicogebieden. Het netwerk is blij dat er nieuwe burgerwetenschappelijke projecten ontstaan. Toch vragen ze om de officiële monitoring niet te vergeten. Ze hopen dat de door de regering aangekondigde nieuwe stations er snel komen en dat ze zullen meten op de plekken waar het meest vervuild is en waar de meest kwetsbaren onder ons wonen.    

3.         Het netwerk vraagt om een systeem in te voeren dat het autoverkeer aanzienlijk helpt verminderen. De verbranding van fossiele brandstoffen voor het vervoer en de files van het autoverkeer zijn belangrijke uitdagingen voor een betere luchtvervuiling. We vragen om een congestieregulator in te voeren voor al het gemotoriseerde verkeer in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Neem een voorbeeld aan Stockholm, waar het autoverkeer met 30% is gedaald na de invoering ervan.

4.         De Brusselse luchtcollectieven en -bewegingen vragen om een herverdeling van de openbare ruimte naar actieve weggebruikers en residentiële functies. Momenteel is ongeveer 70% van de openbare ruimte in Brussel bestemd voor de auto. Om Brussel leefbaar te maken voor kinderen hebben we een samenhangend pakket nodig in de lijn van Good Move: herinrichting van straten en pleinen, bevordering van actieve vervoerswijzen, verkeersplannen ter bescherming van de wijken, beveiliging van de schoolomgeving,...

Zoals in veel Europese steden heeft COVID19 de manier waarop we ons in en rond Brussel bewegen veranderd. Mensen zijn meer gaan fietsen en lopen. Naarmate het leven weer op gang komt, houden veel mensen vast aan deze gewoontes die de luchtkwaliteit en het klimaat - en onze gezondheid in veel opzichten - ten goede komen. De huidige gezondheidscrisis heeft ons dan ook een blik gegund op hoe onze steden er zouden kunnen uitzien. Bovendien wil 68% van de Europeanen hun steden autovrij houden na COVID19[4].

Wij dringen erop aan dat de Brusselse regering vasthoudt aan de ambitie die zij zo duidelijk heeft uitgesproken aan het begin van haar ambtstermijn.

“Er is al veel gedaan rond onze vier eisen. Maar er ligt nog veel werk op de plank om de verkenning en de voorbereiding om te zetten in daden. Nu is het tijd om actie te ondernemen om van Brussel een gezonde en inclusieve stad te maken die de ruimte en schone lucht biedt die de inwoners verdienen.” – Tim Cassiers, expert luchtkwaliteit en mobiliteit, BRAL.

Getekend door:

BRAL, Clean Air Brussel, Chercheurs d'Air, Cosmopolis Centre for Urban Research, Filter Café Filtré, Greenpeace, Luchtster, Bruxsel'air.
In samenwerking met HEAL, in het kader van de internationale campagne #CleanAirForAll

Perscontact:

BRAL: Tim Cassiers, tim@bral.brussels,  0476 449 223

[1] WHO 2016: https://bit.ly/3jcxZlL

[2] WHO 2018: https://bit.ly/34Ji62v

[3] HEAL sd: https://www.env-health.org/wp-content/uploads/2019/11/Healthy-Schools_infographic.pdf

[4] Politico 2020: https://www.politico.eu/article/life-after-covid-europeans-want-to-keep-their-cities-car-free/