Moratorium nodig op nieuwe kantoren in Brussel

Persbericht

Open brief aan de leden van de regering van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Gepubliceerd op woensdag 4 november, door Marco Schmitt, Maud Marsin

De huidige milieu- en gezondheidscrisis heeft een grote invloed op de manier waarop we leven en werken. Vooral de kantoorgebouwen zijn overal in Brussel en vrijwel onmiddellijk aan het begin van de pandemie verlaten.

Terwijl het ervoor nog in zijn kinderschoenen stond, werd telewerken in één klap de regel. Dit herschikte de kaarten op de zeer gevoelige administratieve vastgoedmarkt. Om niet te zeggen: te gevoelige. We kunnen dan ook verwachten dat projecten die van voor de gezondheidscrisis al op stapel stonden om het werk van administraties te faciliteren, niet meer in overeenstemming zijn met de nieuwe richtsnoeren.

De ervaring met telewerken zal ook belangrijke gevolgen hebben voor de vervoersmodaliteiten, de luchtkwaliteit, de huisvesting en de commerciële activiteit... Onder deze omstandigheden is een terugkeer naar de pre-COVID werk- en productiemethodes niet meer denkbaar. Dus verandert ook de behoefte aan gebouwen.

Het ontwerp van het Richtplan van Aanleg van de Wetstraat, dat vanuit milieuoogpunt al achterhaald was, is nog meer achterhaald, met name wat betreft de voorgestelde typologie van de kantoren. Nu al denkt een bedrijf als Proximus eraan om zichzelf te reorganiseren en de twee torens in de Noordwijk te verlaten. In dit geval komen er naast de gevolgen van telewerken ook de gevolgen van co-working binnen de 'Urban Campus' bij.

Bovendien moeten we in tijden van klimaatcrisis rekening houden met de energiebalans van vastgoedactiviteiten. Zeker in de Europese wijk, waar de grootste huurleegstand in het Gewest te vinden is en waar men al te gemakkelijk uitroept dat de gebouwen functioneel verouderd zijn. De vicieuze cirkel van slopen en heropbouwen heeft desastreuze gevolgen voor het milieu. Waar is de toekomstvisie voor duurzame, multimodale functionaliteiten van gebouwen in de achtertuin van Europa?

De prangende gezondheids- en klimaatcrisis dwingt ons meer dan ooit om op korte termijn na te denken over de levensduur van het bestaande erfgoed in relatie tot de sterk fluctuerende trends op vlak van werkmethodes. Bijgevolg is de toren als architecturaal concept in de Europese wijk, net als elders in Brussel, in verval. Een toren beantwoordt waarschijnlijk niet meer aan de dringende uitdagingen die ons te wachten staan. Onder deze omstandigheden wordt het toekennen van stedenbouwkundige en milieuvergunningen op basis van een ontkrachtte logica op vlak van duurzaamheid en productiviteit, onbegrijpelijk.

De leden van Coördinatie Europa eisen, samen met andere verenigingen, dat er met spoed een moratorium op de bouw van kantoorgebouwen wordt afgekondigd, in afwachting van een nieuw stedenbouwkundig beleid dat beter is doordacht vanuit milieuoogpunt en dat beter kan worden aangepast aan veranderingen in het gebruik.

Coördinatie Europa brengt lokale comités en verenigingen (AQL, Comité Jourdan, GAQ) samen met ARAU, BRAL en IEB om een gecoördineerde opvolging van vastgoed- en stadsprojecten in de Europese wijk van Brussel te verzekeren.

Marco Schmitt; Coördinatie Brussel-Europa

Maud Marsin; Inter-Environnement Brussel

Vertaald uit het Frans door BRAL