De leefwijk - Zeven principes voor circulatieplannen

De laatste decennia was het de norm dat de openbare ruimte voornamelijk diende als circulatieruimte. Maar de uitdagingen voor en de noden van bewoners en gebruikers van de publieke ruimte in de stad zijn meer dan dat alleen. BRAL, Heroes for Zero en Clean Cities Campaign zien circulatieplannen als middel bij uitstek om leefwijken te creëren.

Zoektocht naar (adem)ruimte

De laatste decennia diende de publieke ruimte voornamelijk als circulatieruimte. Ondertussen zijn overal ter wereld steden anders gaan denken over de invulling van de openbare ruimte. De uitdagingen zijn dan ook niet min: luchtkwaliteit, geluid, hitte, verkeersveiligheid, stress, densiteit, … Tegelijk zoeken steden plaats om de noden te lenigen van stadsbewoner uit de 21ste eeuw. Groen en blauw blijken essentiële elementen voor onze mentale gezondheid. Speelruimte en actieve mobiliteit zijn ingrediënten voor de fysieke gezondheid van jong en oud. Om te komen tot burgerschap en cohesie hebben we nood aan verblijfs- en ontmoetingsplaatsen.

Hoe onze wijken omtoveren tot leefwijken?

BRAL, Heroes for Zero en Clean Cities Campaign geloven dat goede circulatieplannen mogelijkheden bieden om onze wijken tot leefwijken om te toveren, wijken waar bovenstaande functies ruimte krijgen. Om een andere invulling te kunnen geven aan de openbare ruimte zal de auto plaats moeten inleveren.

Le tout à la bagnole est fini. De vraag is echter hoe en welke plaats je ‘m dan wel nog geeft.

We gingen ten rade bij Transport & Mobility Leuven (TML) om te weten te komen hoe dat kan. Zij bestudeerden binnen- en buitenlandse voorbeelden en leverden ons een rapport af met de elementen die zo’n circulatieplan doen slagen en de afwegingen die hierbij spelen. We distilleerden er zeven organisatieprincipes uit die volgens ons nodig zijn om met circulatieplannen het verschil te maken.

Voorbeelden als Gent, Barcelona, Londen of Utrecht inspireren hierin. Ze slagen erin om de autodruk naar beneden te halen en ruimte vrij te maken in het hart van de wijken en daarbuiten.

Inspiratie, leidraad én meetlat

We hopen dat deze publicatie een bron van inspiratie kan zijn voor huidige en toekomstige plannen in Brussel. Voor de planner boven de tekentafel. Voor de politicus die het kader uitzet. Voor de burger die zijn of haar ambities formuleert. Maar bovenal hopen we dat het een leidraad kan zijn om tot een gesprek te komen over de toekomstige inrichting en functie van de openbare ruimte en de plaats die mobiliteit hierin krijgt.

Voor ons als burgerbewegingen vormt deze publicatie de blauwdruk, de meetlat waartegen wij toekomstige en huidige plannen houden.

We zijn benieuwd naar je feedback! Je kan Tim Cassiers (tim@bral.brussels) en Lieselotte Gevens (lieselotte@bral.brussels) contacteren voor al je vragen, suggesties, opmerkingen en een goed gesprek.

Veel leesplezier,

BRAL, Clean Cities Campaign en Heroes for Zero

Hoe kan ik de publicatie lezen?

  • Je vindt de pdf van de publicatie hier of onderaan deze pagina. We maakten ook een handige samenvatting van de principes hier.
  • Je kan de publicatie op papier komen lezen in onze bibliotheek op het Zaterdagplein 13, 1000 BXL.
  • Voor wie in de diepte wil duiken, kan ook het rapport van Transport & Mobility Leuven doornemen.
  • Wil je graag als eerste alle BRAL-publicaties bij jou thuis ontvangen? Word dan lid van BRAL! Voor 25 euro ondersteun je ons werk voor een jaar - te beginnen op het moment dat we je lidgeld ontvangen. Samen ijveren we voor een duurzaam, betaalbaar en solidair Brussel! www.bral.brussels/word-lid
  • Wil je graag de papieren publicatie bestellen voor een specifiek doel? Contacteer ons dan op info@bral.brussels.

TLDR: De leefwijk - Zeven principes voor circulatieplannen

De norm dat de openbare ruimte voornamelijk diende als circulatieruimte, is voorbij. Een stad kent meer noden en uitdagingen. BRAL, Heroes for Zero en Clean Cities stellen voor om circulatieplannen te gebruiken als middel om leefwijken te creëren dankzij de studie van Transport & Mobility Leuven.

  1. De leefwijk spiegelt de 15-minutenstad.
  2. Ruimtelijke (autovrije) kernen structureren de leefwijk.
  3. Het voetgangersnetwerk is de hoofdstructuur van de leefwijk.
  4. Een veilig en comfortabel fietsnetwerk maakt van de fiets een alternatief voor de auto binnen de leefwijk.
  5. Vlotte en goed ingerichte openbaar vervoersassen
  6. Een hiërarchisch autonetwerk leidt het autoverkeer via de juiste straten.
  7. Elke plek in de leefwijk is toegankelijk.