Artikels

Thema

Onze wens voor dit jaar? Dat Brussel elke dag een beetje gezonder, milieuvriendelijker en solidairder mag worden. Daar werken we ook in 2024 aan verder.

We wensen je veel inspiratie en goesting om er terug in te vliegen met BRAL in 2024.

Het bestuur en de staf van BRAL

Met het Andere Atelier hebben we geprobeerd hier aan bij te dragen: we organiseerden in 2022 wandelingen, lezingen en een creatief ontwerpatelier over de circulatieplannen. Nu hebben we ook een publicatie uit, de neerslag van onze activiteiten. Wij zijn van mening dat autoluwe wijken Brussel veiliger, gezonder en aangenamer kunnen maken. We hopen met deze publicatie beleidsmakers en burgers te inspireren.  

De wandelingen: boots on the ground 

Participatie speelde in het Andere Atelier een sleutelrol. Burgers, collectieven, organisaties en experts deelden hun mening bij deze evenementen. Lokale gidsen van Heroes for Zero leidden ons doorheen Molenbeek, Schaarbeek, Sint-Agatha-Berchem en Vorst om te schetsen hoe het eraan toe gaat op gebied van verkeersveiligheid. We observeerden er de gevaarlijke situaties en we suggereerden concrete verbeteringen, inclusief ontwerpbeelden die tonen hoe het beter kan.  

Waar gingen we naartoe?   

  • In Molenbeek passeerden we langs het metrostation Belgica, de Jean Dubrucqlaan, de Maasstraat, het Bevrijderssquare, de Jubelfeestlaan, de Lakenveldstraat, het Sint-Remiplein, de Vanderstichelenstraat, de Picardstraat, de Suzan Danielbrug en de Havenlaan, Sainctelette en de Leopold II-laan en de Opzichterstraat.  
  • In Schaarbeek gingen we langs het Liedtsplein, de Gallaitstraat, de Rubensstraat, de Vondelstraat, het Collignonplein, het Lehonplein, de Koninklijke Sinte-Mariastraat, de Louis Bertrandlaan en de Ambassadeur Van Vollenhovenlaan. 
  • In Sint-Agatha-Berchem kwamen we terecht op de Parvis, het Schweitzerplein, het Boudewijnplein, de Strijdersstraat en de Openveldstraat, de Bloemkwekersstraat en de Groot-Bijgaardenstraat. 
  • In Vorst passeerden we langs de Van Volxemlaan, de Bondgenotenstraat, de Kastanjestraat, de Stadionstraat, de Brusselsesteenweg, de ingang van het Dudenpark, de Guillaume Van Haelenlaan en de Wielemans-Ceuppenslaan.  

De lezingen: sticky issues 

We merkten dat een aantal vragen rond circulatieplannen steeds terugkeren: Brengen circulatieplannen meer verkeer naar de grote verkeersassen? Zijn circulatieplannen slecht voor de lokale handel? Hinderen autoluwe wijken personen met een beperking?  

We lieten drie experts aan het woord voor een antwoord: econoom en stedenbouwkundige Frédéric Héran, ingenieur Mathieu Chassignet en beleidsadviseur Dorien Meulenijzer

Daarna kwam er telkens een panel aan de beurt dat de Brusselse context goed kent: 

  • Kristof De Mesmaker (Brusssel Mobiliteit), Rien Van de Wall (Vereniging Deltametropool) en Olivier Fourneau (Inter-Environnement Bruxelles) 
  • Anton Van Assche (UNIZO), Fabrice Goffinet (hub.brussels) en Ela Callorda Fossati en Solène Sureau (ULB). 
  • David Seffer (Kinumai), Mathias De Meyer (Brussel Mobiliteit) en Gideon Boie (architect-filosoof, BAVO).  

 Creatief ontwerpen: het Horizon Atelier 

Het Horizon Atelier bracht het geheel aan informatie van de wandelingen en lezingen samen en ontwierp beelden. Deze visuele ontwerpen verzinnebeelden hoe het anders en beter kan op de probleemplekken van de wandelingen.  

Een van de plekken die we visualiseerden was de Maritiemwijk met de Picardstraat in Molenbeek.  

“De Picardstraat is vandaag een transitstraat. Wanneer de straat autoluw wordt gemaakt, kan er veel meer: van terrassen op de hoeken, centrale ontharding, een fiets-lus, hoogstammige bomen tot energie opwekken in de ondergrond. […] Door de capaciteit van parkings te optimaliseren van supermarkten en particuliere bedrijven en open te stellen aan buurtbewoners slaan we twee vliegen in één klap. Er komt publieke ruimte vrij en je parkeerplek is gekend. […] In de Maritiemwijk zijn er een aantal ‘zwarte punten’ waar veel (dodelijke) ongevallen gebeuren. We stellen een knip voor ter hoogte van de doorsteek van de trambedding en een aparte busbaan op de Jubelfeestlaan, daardoor ontstaan ook zes nieuwe parkeerplaatsen.” 

Conclusies 

We trokken uit ons traject drie conclusies:  

  1. Met ambitieuze beslissingen hoeven de grote assen niet onleefbaar te worden.  
  2. De handel kan floreren dankzij autoluwe wijken.  
  3. Ook voor mensen met beperkte mobiliteit kunnen de circulatieplannen een meerwaarde zijn als er met hen rekening gehouden wordt. 

Interessant!? 

Hoe kan je de publicatie lezen? Onderaan vind je de publicatie in pdf. Je kan ook een exemplaar bestellen via a-atelier@outlook.com

We wensen je veel leesplezier! Wil je graag reageren op de publicatie? Contacteer ons op a-atelier@outlook.com

Het Andere Atelier 

Heroes for Zero, Filter Café Filtré Atelier, BRAL 

Een internationale netwerkdag over gedeelde mobiliteit voor activisten, overheden, verkozenen, consultants en professionelen, die dolle, gedeelde rit wil je niet missen.

Deze sprekers zijn al bevestigd:

⚡Philippe Crist (The International Transport Forum)
⚡Mohamed Mezghani (UITP)
⚡Dr. Johanna Tzanidaki (ERTICO ITS)
⚡Ananda Groag (Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat - NL)
⚡Sandra Phillips (movmi)
⚡Antonia Charlton (CoMoUK)
⚡Gunnar Nehrke (Bundesverband CarSharing e.V.)
⚡Gabriela Paz Torres (AIFutures Reflection Initiative)

 

Praktisch

De film doorgrondt de vergane en gebouwde sporen van het Brussels openbaar vervoer en doet je nadenken over de baten en de kosten van een nieuwe metro in Brussel. Nu kan iedereen de docu bekijken op YouTube, als je deze link volgt.  

 BRAL vertoonde de film op het politiek Cinédebat ‘De werf van de eeuw’ in november 2023. Het verslag van het debat en de posities van de ministers kan je hier herlezen. Als je wil begrijpen waarom BRAL reserves heeft om een nieuwe metro aan te leggen, kan je onze publicatie uit 2018 lezen: “To metro or not to metro”. Ook ARAU schreef een analyse over de metro in 2022. 

 Welke stabiliteitsrisico’s meerdere historische gebouwen lopen, zoals het Schaarbeekse gemeentehuis, en de gevolgen voor het patrimonium, waaronder het kappen van 475 bomen door de bouw van de metro, kan je lezen in het advies van de Koninklijke Commissie voor Monumenten en Landschappen (KCML) in het Frans.  

 Ook jij kan reageren op het openbaar onderzoek voor het noordelijk deel van metro 3. Dit kan nog tot 13 februari. De documenten vind je hier. Opgelet: je moet reageren op de aanvraagvergunning van Beliris via de betrokken gemeentes:   

Liever behoud en renovatie in plaats van sloop en heropbouw

In de Dijlestraat in de Noordwijk plant men een complex van drie gebouwen te slopen. BRAL reageerde op de plannen. Specifiek voor dit project vinden we dat slopen hier moet vermeden worden, om meerdere redenen: het is iets wat de toekomstige Gewestelijke Stedenbouwkundige Verordening (Good Living) centraal stelt omwille van klimaatbezorgdheden, het is volgens ons mogelijk gezien de structuur volgens ingenieurs stabiel is en nuttig omdat sommige gebouwen opgenomen zijn in de Erfgoedinventaris, wat het eerste niveau van erkenning is.

Geen productieactiviteiten gepland

We betreuren dat er geen productieactiviteiten gepland zijn, ondanks de bestaande vloeroppervlakte die zo is ingekleurd. Lawaaierige en vervuilende activiteiten zijn uit den boze in een woongebied, maar lokale, duurzame of circulaire economie zou banen kunnen creëren voor de buurtbewoners.

Zelfde bezwaren als in PAD Max (1): woonnood

Het project valt net buiten de perimeter van het Richtplan van Aanleg Maximiliaan (PAD Max), maar onze bezwaren gelden ook hier. Waar er nood aan is in deze buurt, zijn betaalbare huisvesting en grote huizen voor grote gezinnen. Dat zeggen niet enkel wij, maar ook de diagnose van Territorium Noord van Perspective. 

Men zet in PAD Max een beetje maar toch te weinig in op de hefboom van publieke grondeigenaren om betaalbare woningen te bouwen. In dit project is geen spoor van betaalbare huisvesting. Geen sociale woningen, zelfs geen gesubsidieerde middenklasse koopwoningen. BRAL wil dat men een minimum van 25 procent sociale woningen (in strictu sensu, dus geen woningen van sociaal oogmerk) ontwikkelt bij privéprojecten van meer dan 1.000 vierkante meter.

Dit project van 90 woningen plant 35 studio’s, bijna twee op vijf van de woningen hebben maar 1 slaapkamer (38,9%). De grootte van de woningen komt dus niet tegemoet aan de diagnose van Perspective, dit project zal de situatie alleen maar verergeren.

Zelfde bezwaren als in PAD Max (2): nood aan collectieve voorzieningen

Door de PAD verwacht het Gewest minstens 3.200 nieuwe bewoners in de wijk. Ter herinnering, het project waar het nu om gaat, valt niet onder een van deze inschattingen.

Het milieueffectenrapport van de PAD stelde dat er een vermindering in vloeroppervlakte voor publieke voorzieningen wordt verwacht in het PAD-gebied. Afhankelijk van de variant zouden de collectieve voorzieningen verminderen met 3.800 à 5.400 vierkante meter in de zogeheten "mutatiesectoren". Opnieuw volgens de diagnose van het Territorium Noord is er nu al een tekort aan zulke voorzieningen. 

Hoe denkt de gemeente tegemoet te komen aan de behoeften van de nieuwe inwoners? Op dit moment zijn de drie ruimtes op het gelijkvloers handelszaken. Waarom vragen we de aanvrager niet om ten minste één openbare of sociale voorziening in hun project op te nemen? 

Conclusie

Hoewel het belangrijk is om gebouwen te renoveren en lege ruimtes te activeren, moet dit wel gebeuren met de behoeften van de stad in het achterhoofd. De klimaatnoodtoestand betekent dat we steden niet langer vanaf nul kunnen opbouwen. Elk project moet op de een of andere manier bijdragen aan het verzachten van de negatieve effecten van een exploderende huizenmarkt. En dat betekent grote woningen betaalbaar maken.

Je kan ons volledige bezwaarschrift lezen in de bijlage.

Benjamin Delori
Medewerker stedenbouw

In de meer dan 10 jaar durende saga die tot het huidige project heeft geleid, hebben de autoriteiten en de ontwikkelaars Atenor en BPI veel heen en weer gepraat. Het oorspronkelijke programma van 100.000 vierkante meter omvatte drie torens, waarvan er één 150 meter hoog was, dezelfde hoogte als de huidige Zuidtoren. In 2021 bereikten de autoriteiten en de ontwikkelaars een akkoord over een scenario met een programma zonder torens. Plots bevatte de versie in openbaar onderzoek toch opnieuw een toren.

Unaniem gunstig advies onbegrijpelijk

De Brusselse gewestregering heeft richtlijnen opgesteld voor de ontwikkeling van projecten die aan een openbaar onderzoek worden onderworpen, aangezien het PAD Midi in de ijskast is gezet. De richtlijnen eisen dat projecten voldoen aan de Gewestelijke Stedenbouwkundige Verordening (GSV). Ook bepalen deze richtlijnen dat projecten geen torens mogen bevatten die hoger gaan dan de wijkhoogte en dat ze moeten voldoen aan de doelstelling van 25 procent sociale woningen. 

Stedenbouwkundig medewerker Benjamin Delori van stadsbeweging BRAL reageert: “Het lijkt ons duidelijk dat alle projecten aan deze richtlijnen moeten voldoen, wat hier niet het geval is. Deze verschillende elementen worden ook uiteengezet in het advies van het overlegcomité dat eind december werd uitgebracht. In het licht van dit alles zouden we terecht een negatief advies van de overlegcommissie kunnen verwachten wegens flagrante niet-naleving van de richtlijnen die de regering zelf nog maar enkele maanden geleden heeft aangenomen (maart 2023).”

De overlegcommissie bracht echter een unaniem gunstig advies uit met een paar voorwaarden die relatief cosmetisch waren gezien de omvang van het project. 

Medewerker geïntegreerde, lokale ontwikkeling Wayan Brindel van het Centrum voor Stadsvernieuwing (CVS/CRU) in Anderlecht reageert: “De voorwaarden die men oplegde, of beter het gebrek daaraan, stellen ons zwaar teleur. Men eiste niet dat er sociale woningen zouden komen, ook al telt de wijk er slechts 4 procent – het doel van het Gewest is 15%.  Men eiste niet dat het park openbaar zou worden, ondanks het feit dat Leefmilieu Brussel deze site aanduidde als een gebied met een tekort aan publiek toegankelijke, groene ruimten. Men eiste niet dat de omvang van de gebouwen zou worden beperkt om te voldoen aan de GSV, ook al is de wijk al bijna drie keer dichtbevolkter dan het gewestelijke gemiddelde. Dit gebied telt 20.400 inwoners per vierkante meter tegenover gemiddeld 7.500 inwoners per vierkante meter. Deze drie ontbrekende voorwaarden betekenen gemiste kansen voor de bestaande inwoners!” 

Alleen de gemeente Sint-Gillis vroeg om "sociale huisvesting te integreren in het project", zonder een minimumpercentage vast te stellen, en om "de hoogte van de toren te verminderen", zonder naleving van de GSV te eisen.

Hoe kan je deze beslissing verklaren? “De werkelijke reden voor het gunstige advies van het overlegcomité was verzekeren dat het project voor de ontwikkelaars winstgevend blijft,” aldus Raphaël Rastrelli van burgercollectief Midi Moins Une! “De ontwikkelaars beweren dat ze minimaal 38.000 vierkante meter kantoorruimte nodig hebben om winst te maken. Deze berekening van winstgevendheid moeten ze nog aantonen.”

Het begeleidingscomité betreurde in het milieueffectenrapport dat de aanvrager financiële beperkingen naar voren had gebracht, die het studiebureau sterk hebben beïnvloed bij het ontwikkelen van alternatieven. Met andere woorden, zegt Claire Scohier van Inter-Environnement Bruxelles (IEB), “men heeft de impactstudie zo ontworpen om het financiële evenwicht van het project te garanderen, en legde daarbij bewust de richtlijnen van de overheid naast zich neer. Men koos voor rentabiliteit ten koste van objectief vastgestelde tekortkomingen op het vlak van de voorziening van openbaar groen en sociale woningen.”

Daarom vragen Midi Moins Une, IEB, BRAL, CRU en ULAC om

  • De aanleg van een openbaar park die naam waardig voor de bewoners en alle gebruikers van de wijk.
  • À defaut : naleving van de richtlijnen van maart 2023 en dus beperking van de grootte van de gebouwen tot de eisen van de GSV en 25% sociale woningen in het project.

Perscontacten:

  • Midi moins une ! (FR): Raphaël Rastelli, 0484 94 20 61
  • BRAL (NL/FR): Benjamin Delori, 0471 47 42 72 - benjamin@bral.brussels
  • IEB (FR): Claire Scohier, 0473 66 75 05 - claire.scohier@ieb.be
  • CRU (FR): Wayan Brindel, 0494 89 60 44 - wayan@cru-csv.be
  • Union de Locataires d'Anderlecht-Cureghem ULAC (FR): Benayad Abderazzak, 0468 49 90 84

Ontmoet de politieke partijen en leer hun engagementen kennen in een constructieve sfeer over dit eerste thema dat volgens ons meer aandacht verdient: 

Is er nog ruimte in Brussel? Politiek debat over natuur, wonen en werken in de stad

  • Dinsdag 19 maart
  • De deuren gaan open om 18u45, het debat begint om 19u en eindigt om 22u.
  • Georganiseerd door BRAL en Natagora, in samenwerking met Muntpunt

Deze politici doen alvast mee: Alain Maron (Ecolo), Benjamin Dalle (CD&V), Elke Van den Brandt (Groen), Françoise De Smedt (PTB/PVDA), Isabelle Emmery (PS), Marie Nagy (DéFi), Matthias Vanden Borre (N-VA), Mounir Laarissi (Les Engagés) en Pascal Smet (Vooruit).

Verloop van de avonden

  • De Brusselse democratische, politieke partijen zijn uitgenodigd om er hun standpunten uiteen te zetten en in gesprek te gaan met elkaar. 
  • Steven Van Garsse (chef politiek BRUZZ) zal de debatten begeleiden. 
  • Voor elke thema-avond zullen er 1 à 2 experten de moderator bijstaan om uitspraken te toetsen aan onderzoek en algemene wetenschappelijke consensus.
  • Opgelet: We hanteren het principe “elk zijn of haar eigen taal”. We verwachten een basiskennis van het Nederlands en het Frans om elkaar goed te begrijpen, maar elkeen mag zijn of haar eigen taal naar keuze spreken.
  • We sluiten af met een receptie voor alle aanwezigen.

En mijn vragen?

Welke vraag wil jij stellen aan de toekomstige beleidsmakers? Welk onderwerp van groot belang wil je dat men bespreekt? Je hebt twee opties: 

  • Stel je vragen anoniem via dit formulier! 
  • Je krijgt ook de kans om je vraag te stellen op het inschrijvingsformulier. 

Wij zorgen ervoor dat de moderator ze kan verwerken in het debat.

Ik wil erbij zijn!

Schrijf je hier in voor het debat “Is er nog ruimte in Brussel?” (19/3, 19u, Muntpunt).

We kijken ernaar uit om je daar te zien!

Enthousiaste groeten, 

De teams van BRAL, Muntpunt en Natagora

 

Heb je vragen over de organisatie van de debatten? 

Voor het debat over de plaats van wonen, werken, leven en natuur in de stad kan je contacteren: 

Voor het debat over rechtvaardige mobiliteit:

Welke weg slaat Brussel in? Politiek debat over een rechtvaardige mobiliteit in de stad

  • Dinsdag 23 april
  • De deuren gaan open om 18u45, het debat begint om 19u en eindigt om 22u.
  • Georganiseerd door BRAL, in samenwerking met Muntpunt

Deze politici doen alvast mee : Ans Persoon (Vooruit), Anton Schuurmans (CD&V), Christophe De Beukelaer (Les Engagés), Cieltje Van Achter (N-VA), Elke Van den Brandt (Groen), Françoise De Smedt (PVDA/PTB), Ingrid Parmentier (Ecolo), Marie Nagy (DéFi), Martin Casier (PS) en Sven Gatz (Open VLD).

Verloop van de avonden

  • De Brusselse democratische, politieke partijen zijn uitgenodigd om er hun standpunten uiteen te zetten en in gesprek te gaan met elkaar. 
  • Steven Van Garsse (chef politiek BRUZZ) zal de debatten begeleiden. 
  • Voor elke thema-avond zullen er 1 à 2 experten de moderator bijstaan om uitspraken te toetsen aan onderzoek en algemene wetenschappelijke consensus.
  • Opgelet: We hanteren het principe “elk zijn of haar eigen taal”. We verwachten een basiskennis van het Nederlands en het Frans om elkaar goed te begrijpen, maar elkeen mag zijn of haar eigen taal naar keuze spreken.
  • We sluiten af met een receptie voor alle aanwezigen.

En mijn vragen?

Welke vraag wil jij stellen aan de toekomstige beleidsmakers? Welk onderwerp van groot belang wil je dat men bespreekt? Je hebt twee opties:

  • Stel je vragen anoniem via dit formulier!
  • Voeg je vraag toe aan je inschrijvingsformulier.

Wij zorgen ervoor dat de moderator ze kan verwerken in het debat.

Ik wil erbij zijn!

Schrijf je hier in voor het debat “Welke weg slaat Brussel in?” (23/4, 19u, Muntpunt)

 

We kijken ernaar uit om je daar te zien!

Enthousiaste groeten, 

De teams van BRAL, Muntpunt en Natagora

 

Heb je vragen over de organisatie van de debatten? 

Voor het debat over de plaats van wonen, werken, leven en natuur in de stad kan je contacteren: 

Voor het debat over rechtvaardige mobiliteit:

Beeld: "Brussel-BXLove Muntpunt (1)" by Romaine (CC0 1.0.)

Het openbaar onderzoek loopt van 15 januari tot 14 maart 2024 voor de stedenbouwkundige van de fase 2 voor het project. We kondigden het eerder al aan, maar dat was voor de verlenging. De manier om te reageren blijft wel dezelfde en lees je ook in dat artikel. 

Onze reactie dan. Je leest ze zoals gewoonlijk volledig in de bijlage onderaan. Acht pagina's valt nog mee voor zo'n dossier! Gezien het gebrek aan inspraak over het hele project geven we onze bezwaren in het geheel ook bij dit specifiek traject van de metro. 

Dit zijn in het kort onze punten: 

  1. Deze metro beantwoordt niet aan een reële vraag.
  2. De trajectkeuze gebeurde op basis van zwakke argumenten.
  3. De impact op de modal shift is te verwaarlozen.
  4. De klimaatimpact is sterk negatief.
  5. De bouwtechniek komt met veel unknowns.
  6. De context is ondertussen gewijzigd. (zie ook de afbeelding met het budget)

Onze conclusie in het lang?

We zijn er ons erg bewust van dat een deel van de opmerkingen buiten de bevoegdheden van de Overlegcommissie vallen. Toch vragen wij aan de Overlegcommissie om deze opmerkingen niet zomaar terzijde te schuiven. 

"De impact van deze grote werf, de onzekerheid over de bouwtechnieken,… vallen wel onder uw bevoegdheden, en wij vragen dan ook deze af te wegen met de beperkte bewijsvoering voor de noodzaak van het project en de nu al vastgestelde technische moeilijkheden langsheen het hele parcours."

Onze vrees? We dreigen uit te komen met een hoop opgestarte werven doorheen de hele noord-zuidas van Brussel die door gebrek aan middelen en/of technische moeilijkheden gedurende jaren onderbroken worden. Dat betekent stadskankers, wijken die wegkwijnen. Met bovendien een negatieve impact op het openbaar vervoer in plaats van een positieve, wanneer de tijdelijke status van al deze werven extra overstappen betekent voor de reiziger.

Op basis van daarvan, vraagt BRAL om een negatief advies te verlenen aan deze verlenging van metro 3.  

Reageer ook!

Heb je je intussen in het metrodossier verdiept en wil je ook reageren? Fijn zo! Hieronder vind je hoe per gemeente. Weet dat je in je reactie kan vragen om gehoord te worden tijdens de overlegcommissie. De overlegcommissie komt samen op dinsdag 26 maart 2024 op het Gemeentehuis van Schaarbeek (uur nog te bepalen). 

De info over het project vind je op https://metro3.be/nl/openbaaronderzoek2024 Ook op de site OpenPermits moet je de informatie kunnen vinden (https://openpermits.brussels/). Opgelet: je moet op de aanvraagvergunning van Beliris reageren via de betrokken gemeentes.

Brussel: 

Evere: 

  • Info over het dossier 
    • online: https://publi.irisnet.be/web/category?vipKey=C926ab873-f3b7-44c2-815b-a8c8b11a1ae6
    • Het dossier ligt ter inzage bij het gemeentebestuur waar technische inlichtingen of uitleg kunnen (kan) worden verkregen, alleen op afspraak op 02/247.62.22 op het adres: S. Hoedemaekerssquare, 10 - 1140 Evere op de eerste verdieping Front-Office, van maandag tot vrijdag: tussen 09.00 en 12.00 uur, op dinsdag tussen 16.00 uur en 20.00 uur
  • Reageren op het dossier
    • Schriftelijk aan: Dienst Stedenbouw & Milieu, S. Hoedemaekerssquare, 10 - 1140 Evere
    • Per mail: stedenbouw@evere.brussels
    • Mondeling, op afspraak, bij bovenvermeld gemeentebestuur, dat de opmerkingen en klachten overschrijft en een kopie daarvan gratis overhandigt aan de aangever.

Schaarbeek:

  • Info over het dossier: 
    • Online: https://www.1030.be/sites/default/files/enquete/metro_2024.pdf
    • Aan het onthaal van het Gemeentehuis van Schaarbeek, Colignonplein, 1030 Brussel, van maandag tot vrijdag tussen 9 en 12 uur, donderdag tussen 16.30 en 19 uur, en donderdag tot 20 uur na afspraak via telefoon op het nummer 02 244 75 11.
    • Technische inlichtingen over het dossier kunnen bekomen worden op hetzelfde adres, op maandag van 9 tot 12 uur of op afspraak, vast te leggen op nummer 02 244 75 11.
  • Reageren op het dossier: 
    • via e-mail metro@1030.be
    • schriftelijk aan het College van Burgemeester en Schepenen van de Gemeente Schaarbeek, Gemeentehuis - Bureau 2.05 - departement Stedenbouw en Leefmilieu - Colignonplein - 1030 Brussel
    • Indien nodig mondeling, tijdens het openbaar onderzoek, bij de beambte of de daartoe aangewezen persoon, op het loket van het departement Stedenbouw en Leefmilieu.

Tijdens de wandeling hielden we halt langs twee meetpunten van ExpAIR: dat van de Vlaamsepoort en dat van de Cortenberghlaan. Hierbij gaven we uitleg over hoe een meetapparaat werkt en over de werking van het project. Tijdens de wandeling maakten we met voorbeelden het verband tussen de stedelijke infrastructuur van Brussel en de luchtkwaliteit concreter.  

Het verband tussen stedelijke infrastructuur en onze luchtkwaliteit in Brussel

Wist je dat bomen in een street canyon de luchtvervuiling vasthouden onder het bladerdak?

Hoe goed of slecht de lucht is, is afhankelijk van veel verschillende factoren. De luchtkwaliteit is hierdoor hyperlokaal en kan verschillen van de ene straat tot de andere. Deze verschillende factoren maakten we aan de hand van de wandeling tastbaar. 

We gingen bijvoorbeeld naar twee street canyons: de Belliardstraat en de Gentsesteenweg. Een street canyon is een smalle straat met hoge gebouwen langs de zijkanten, waar de luchtvervuiling zeer moeilijk weg kan. Veel mensen denken dat het plaatsen van bomen in zo’n straten een oplossing kan bieden, maar de bomen houden de luchtvervuiling juist vast onder het bladerdak. Luchtvervuiling moet kunnen wegwaaien en als dit niet kan, bijvoorbeeld omdat de straten te smal zijn, dan krijgt men hoge concentraties luchtvervuiling als gevolg.

Voor een goede luchtkwaliteit moet er dus langs de ene kant worden gekeken of de luchtvervuiling kan wegwaaien, waarbij de infrastructuur van de stad een belangrijke rol speelt. Langs de andere kant is de bron van slechte lucht een belangrijke indicatie voor luchtvervuiling. Wanneer we kijken naar de vervuilende stof NO2 (stikstofdioxide), is wegverkeer de grootste bron (44%) van luchtvervuiling in Brussel (2015-2019). Bron: Leefmilieu Brussel. 

Een park zorgt voor goede lucht omdat er geen verkeer is, niet omdat er bomen geplant zijn.

Velen onder ons denken dat de natuur zorgt voor een gezonde lucht door hun vermogen om de slechte lucht te zuiveren. Een park kan zorgen voor een betere luchtkwaliteit door het feit dat er geen verkeer is, niet omdat er bomen zijn geplant. De NO2-kaarten van Irceline tonen dat het hart van het Jubelpark een vervuilde plek is doordat er wél een bron van luchtvervuiling aanwezig is: midden in het park komt een stuk van de Jubelparktunnel even bovengronds piepen (https://www.irceline.be/nl/luchtkwaliteit/metingen/stikstofdioxide). In een park, waar geen bron is van verkeer, wordt er wel goede luchtkwaliteit vastgesteld door Irceline, bijvoorbeeld het Frère Orbanpark waar we tijdens de wandeling langsgingen: 

Afbeelding
10/02/2024 Brukselbinnenstebuiten en BRAL, ExpAIRwandeling